strona główna astrokółko sprzęt stacja meteo linki archiwum

Grudzień - dzien nadal robi się coraz krótszy. Słońce w swym ruchu rocznym po ekliptyce zmierza w kierunku punktu przesilenia zimowego: 22 grudnia osiągnie najniższy punkt ekliptyki pod równikiem niebieskim i wstąpi w znak Koziorożca rozpoczynjąc astronomiczną zimę.

W dniu 10 grudnia wystąpi całkowite zaćmienie Księżyca, widoczne w Polsce przy wschodzie. Jedynie w północno-wschodniej części naszego kraju będzie można ujrzeć fragment maksymalnej fazy tego zjawiska, a więc moment w którym Księżyc wejdzie w główny cień Ziemi. Im dalej na południowy zachód, tym długość fazy całkowitej będzie krótsza aż w ogóle nie będzie ona widoczna, ponieważ Księżyc wyłoni się zza horyzontu już po skończeniu się tej części zaćmienia. Mimo to wszędzie będzie można zobaczyć zaćmienie półcieniowe. Wschodzący Księżyc w zaćmieniu to fantastyczny moment do fotografowania. Warto wybrać się na otwartą przestrzeń i rozpocząć obserwacje mniej więcej około godziny 15:15.

 

Do obiektów, które w grudniu warto zobaczyć należą:

 

Planety Układu Słonecznego.

W drugiej połowie grudnia nad ranem, nisko nad południowo-wschodnim horyzontem, można obserwować Merkurego, który na godzinę przed wschodem Słońca wzniesie się na wysokość prawie 9 stopni świecąc z jasnością -0,2m. Przez teleskop będzie można wtedy dostrzec tarczę planety o średnicy 7" w fazie zbliżonej do kwadry.

W porównaniu z listopadem poprawiają się warunki wieczornej widzialności Wenus, którą pod koniec miesiąca w godzinę po zachodzie Słońca można obserwować na wysokości prawie 14 stopni nad południowo-zachodnim horyzontem jako "Gwiazdę Wieczorną" o jasności -4m. Przez teleskop można dostrzec tarczę planety o średnicy prawie 13" w fazie zmniejszającej się po pełni.

Mars znajduje się cały miesiąc w gwiazdozbiorze Lwa świecąc z jasnością 0,9m. 11 grudziena nad ranem planeta znajdzie się w koniunkcji z najjaśniejszą gwiazda tego gwiazdozbioru Regulusem. Do opozycji Marsa zostało jeszcze 4 miesiące, licząc od początku grudziena. Obserwacje można prowadzić w drugiej części nocy, najlepiej nad ranem. Mała średnica tarczy planety, wynosząca jedynie 6'', praktycznie uniemożliwia dostrzeżenie jakichkolwiek szczegółów powierzchniowych przez teleskopy amatorskie, jednak z łatwością można zauważyć najmniejszą w 2011 r. fazę Marsa, wynoszącą 0,9.

Pod koniec października Jowisz znajdował się w opozycji, więc jeszcze przez cały grudzien będziemy mieli świetne warunki do jego obserwacji. Planetę widać praktycznie całą noc na granicy konstelacji Ryb i Barana. Zarówno jej blask jak i średnica tarczy są duże, co umożliwia podziwianie szczegółów na powierzchni oraz zmian w układzie galileuszowych księżyców.

Poprawiają się warunki obserwacji Saturna , który góruje w drugiej połowie nocy na wysokości 29 stopni nad horyzontem, świecąc na tle gwiazdozbioru Panny z jasnością +0,6m.

Urana można obserwować w pierwszej połowie nocy w gwiazdozbiorze Ryb, na praktycznie stałej wysokości 37 stopni nad południowym horyzontem.

Wieczorem można próbować dostrzec znacznie słabszego Neptuna, jednak będzie to trudne w związku z jego położeniem zaledwie 20 stopni nad południowo-zachodnim horyzontem (w półtorej godziny po zachodzie Słońca).

Pluton znajduje się na niebie zbyt blisko Słońca i jest niewidoczny.

Komety.

Wciąż na naszym niebie widać kometę C/2009 P1 (Garradd). Wieczorem możemy ją obserwować w konstelacji Herkulesa. Jej jasność jest na tyle duża, że bez problemów widać ją przez lornetkę.

Roje meteorów.

Od 17 do 26 grudnia promieniują meteory z bardzo słabo zbadanego roju Ursydów (URS), związanego z kometą 8P/Tuttle. Radiant meteorów leży w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy. Maksimum aktywności URS przypada w tym roku 23 grudnia. Strumień jest słaby, jednak w latach 1945 i 1986 zanotowano jego silne rozbłyski. Zwiększona aktywność, aż do ZHR równego 30 i więcej, była również obserwowana w latach 1988, 1994, 2000, 2006, 2007 i 2008. W bieżącym roku spodziewana jest również jego zwiększona aktywność, w związku z bliskością macierzystej komety. Tegorocznym obserwacjom tego interesującego roju nie będzie przeszkadzał Księżyc w nowiu.
Od 7 do 17 grudnia promieniują meteory z roju Geminidów (GEM) związanego z planetoidą (3200) Phaeton. Radiant Geminidów leży w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Strumień jest zawsze obfity, jednak jego wewnętrzna struktura pozostaje nadal słabo zbadana, toteż wymaga on obserwacji nie tylko w momencie przewidywanego maksimum. W obserwacjach tych meteorów będzie jednak przeszkadzał Księżyc po pełni.

Z grudniowym niebem możemy zapoznac się na HuubleSite.

źródlo:
astronomia.slupsk.pl
astrojawil.pl
nasaimages.org
www.imagingdeepsky.com
urania.pl.

 

Copyright © Andrzej Krieger, Zespół Szkół Elektrycznych, 2011